Циркониум — Википедија

mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A6%D0%B8%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%83%D0%BC

Page Value

$ 0.1

Moz Rank 0 BackLinks 0
Alexa Rank 0 Internal URL 398
Page Authority 0 External URL 72
Title Циркониум — Википедија
Description
Keywords
Domain mk.wikipedia.org
IP 208.80.154.224 2620:0:861:ed1a::1
Path /wiki/Циркониум
Location United States Virginia Ashburn Wikimedia Foundation Inc. (AS14907 Wikimedia Foundation Inc.)
Page Link Analyse
Internal URL
(398)
External URL
(72)
JavaScript File
  • /w/load.php?lang=mk&modules=startup&only=scripts&raw=1&skin=vector
StyleSheet File
  • /w/load.php?lang=mk&modules=ext.cite.styles%7Cext.dismissableSiteNotice.styles%7Cext.flaggedRevs.basic%2Cicons%7Cext.uls.interlanguage%7Cext.visualEditor.desktopArticleTarget.noscript%7Cext.wikimediaBadges%7Cmediawiki.widgets.styles%7Coojs-ui-core.icons%2Cstyles%7Coojs-ui.styles.indicators%7Cskins.vector.styles.legacy%7Cwikibase.client.init&only=styles&skin=vector
  • /w/load.php?lang=mk&modules=site.styles&only=styles&skin=vector
Page Text
ЦиркониумОдВикипедија—слободнатаенциклопедијаПрејдинапрегледникотПрејдинапребарувањетоЦиркониум  (40Zr)ОпштисвојстваИмеисимболциркониум(Zr)ИзгледсребренобелЦиркониумотвопериодниотсистемTi↑Zr↓Hfитриум←циркониум→ниобиумАтомскиброј40Стандарднаатомскатежина (±)(Ar)91,224(2)[1]Категорија преоденметалГрупаиблокгрупа 4,d-блокПериодаV периодаЕлектронскаконфигурација[Kr]4d25s2пообвивка2,8,18,10,2ФизичкисвојстваФазацврстаТочка на топење2128 K​(1855 °C)Точка на вриење4650 K​(4377 °C)Густинаблизу с.т.6,52 г/см3кога е течен,при т.т.5,8 г/см3Топлина на топење14 kJ/molТоплинанаиспарување591 kJ/molМоларентоплинскикапацитет25,36 J/(mol·K)паренпритисокP (Pa)1101001 k10 k100 kпри T (K)263928913197357540534678АтомскисвојстваОксидационистепени4,3,2,1,−2[2]​(амфотереноксид)ЕлектронегативностПолингова скала:1,33ЕнергиинајонизацијаI: 640,1 kJ/molII: 1270 kJ/molII: 2218 kJ/molАтомскиполупречникемпириски:160 пмКовалентенполупречник175±7 пмСпектралнилиниинациркониумРазниподатоциКристалнаструктура​шестаголна збиена(шаз)Брзинаназвукоттенка прачка3800 м/с(при 20 °C)Топлинскоширење5,7 µм/(m·K)(при 25 °C)Топлинскаспроводливост22,6 W/(m·K)Електричнаотпорност421 nΩ·m(при 20 °C)Магнетноподредувањепарамагнетен[3]Модулнарастегливост88 GPaМодулнасмолкнување33 GPaМодулназбивливост91,1 GPaПоасоновсооднос0,34Мосоватврдост5,0Викерсоватврдост820–1800 MPaБринеловатврдост638–1880 MPaCAS-број7440-67-7ИсторијаНареченпоциркон,одزرگون,зергун-„златест“.ОткриенМартинХајнрихКлапрот(1789)ПрвпатиздвоенЈенсЈакобБерцелиус(1824)НајстабилниизотопиГлавнастатија:ИзотопинациркониумотизоПЗполураспадРРРЕ (MeV)РП88Zrвеш83,4 дε–88Yγ0,392D–89Zrвеш78,4 чε–89Yβ+0,90289Yγ0,909D–90Zr51,45%90Zrестабиленсо50неутрони91Zr11,22%91Zrестабиленсо51неутрон92Zr17,15%92Zrестабиленсо52неутрони93Zrтрага1,53×106 гβ−0,06093Nb94Zr17,38%>1,1×1017 г(β−β−)1.14494Mo96Zr2,8%2,0×1019 г[4]β−β−3,34896Mo(β−)–96NbРаспаднитережимивозаградисепредвидени,нодосеганесезабележанипрегледразговоруреди|наводи|ВикиподатоциЦиркониум—хемискиелементсосимболZrиатомскиброј40.Иметоциркониумсеземаодиметонаминералотциркон(зборотеповрзансоперсискиzargun(циркон,zar-gun,"какозлато")),најважниотизворнациркониум.[5]Тоаесјаен,сиво-бел,силенпреоденметалкојмногуналикуванахафиуми,вопомаламера,натитаниум.Циркониумотглавносекористикакоогноотпорникиомофикатор,иакомаликоличинисекористатзалегирањепорадинеговатасилнаотпорностнакорозија.Циркониумотформираразличнинеорганскииорганометалнисоединенија,какоштосециркониумдиоксидицирконоцендихлорид,соодветно.Петизотописејавуваатприродно,одкоитрисестабилни.Циркониевитесоединенијанемаатпознатабиолошкаулога.ЦиркониуомовапрачкаЦиркониумесјаен,сиво-бел,мек,нодуларен,податливметалкојецврстнасобнатемпература,иакоетежокикршливвопомаличистоти.[6][7]Воформанаправ,циркониумотемногузапалив,носолиднатаформаемногупомалкусклонаконпалење.Циркониумотевисокоотпореннакорозијасоалкалии,киселини,соленаводаидругиагенси.[8]Сепак,тојќесерастворивохлороводороднаисулфурнакиселина,особенокогаеприсутенфлуор.[9]Легумитесоцинксемагнетнинапомалкуод35 K.[8]Точканатопењенациркониуме1855 °C(3371 °F),аточкатанавриењее4371 °C(7900 °C) °F).[8]Циркониумотимаелектронегативностод1,33наскалатаПаулин.Оделементитеворамкитенаd-блокотсопознатиелектронегативности,циркониумотимапеттанајнискаелектронегативностпохафниум,итриум,лантаниактиниум.[10]Насобнатемпература,циркониумотимакомпактна,шестаголна,кристилнаструктура,α-Zr,којасеменувавоβ-Zr,структуранакубичнакристализацијавоцентаротнателото,на863 °C.Циркониумпостоивоβ-фазадоточкатанатопење.[11]Содржина1Изотопи2Одделувањенациркониумихафниум3Соединенија3.1Оксиди,нитридиикарбиди3.2Халидиипсевдохалиди4Историја5Примена5.1Соединенија5.2Метал5.2.1Нуклеарнапримена5.2.2Вселенскаивоздухопловнаиндустрија5.3Позитронско-оддавнитомографскикамери5.4Биомедицинскипримени5.5Отфрленипримени6Безбедност7Поврзано8Наводи9НадворешниврскиИзотопи[уреди|уредиизвор]Природниотциркониумесоставенодпетизотопи.90Zr,91Zr,92Zrи94Zrсестабилни,иако94Zrепредвиденодаподложитнадвојнобетараспаѓање(неезабележаноекспериментално)сополуживотпоголемод1,10×1017 години.96Zrимаполуживотод2,4×1019 години,иенајдолгиотрадиоизотопнациркониум.Одовиеприродниизотопи,најзастапенисе90Zr,штопретставува51,45%одвкупниотциркониум.96Zrенајмалкучест,којсодржисамо2,80%циркониум.[12]Дваесетиосумвештачкиизотопинациркониумсесинтетизираат,коиседвижатсоатомскамасаод78на110.<supid="mwTg">93</sup>Zrенајдолгиотвештачкиизотоп,сополуживотод1.53×106 години.110Zr,најтешкиотизотопнациркониум,енајрадиоактивен,соприближенполуживотод30милисекунди.Радиоактивнитеизотопинаилинадмасатаброј93сераспаѓаатсоемисијанаелектрони,додекаониекоисенаоѓаатнаилиподдеградацијата89сопозитронскаемисија.Единственисклучоке88Zr,којсераспаѓасоелектронскиапсење.[12]Петизотопинациркониум,истотака,постојаткакометастабилниизомери :83mZr,85mZr,89mZr,90m1Zr,90m2Zrи91mZr.Однив,90m2Zrиманајкратокполуживотна131 наносекунди.89mZrенајдолготраенсополуживотод4.161 минути.[12]СветскитренднапроизводствонациркониумовиминералниконцентратиЦиркониумимаконцентрацијаодоколу130 mg/kgвоЗемјинатакораиоколу0,026 μg/Lвоморскавода.[13]Несенаоѓавоприродатакакомајчинметал,какоодразнанеговатавнатрешнанестабилноствоодноснаводата.Главниоткомерцијаленизворнациркониумециркон(ZrSiO4),силикатенминерал,[6]којсенаоѓапрвенственовоАвстралија,Бразил,Индија,Русија,ЈужнаАфрикаиСАД,какоивопомалидепозитиширумсветот.[7]Од2013година,дветретиниодцирконскоторударствосејавувавоАвстралијаиЈужнаАфрика.[14]Цирконскитересурсинадминуваат60милионитониширумсветот[15]агодишнотопроизводствонациркониумвосветотизнесуваоколу900.000тони.[13]Циркониум,истотака,сејавувавоповеќеод140другиминерали,вклучувајќигиикомерцијалнокориснитерудиbaddeleyiteиkosnarite.[16]ЦиркониумотерелативноизобиленкајѕвездитеодтипотS,иеоткриеннасонцеивометеорити.Примероцитенамесечевитекарпи,вратениоднеколкумисиинаАполодоМесечината,имаатвисокасодржинанациркониумоксидвоодноснакопненитекарпи.[8]Производствонациркониумво2005годинаЦиркониуменус-производнарударствотоиобработканатитаниумминералилименитирутил,какоикалајрударството.[17]Од2003до2007година,додекаценитезаминералниотцирконпостојаносезголемувааод360до840доларизатон,ценатананеобработениотметалциркониумсенамалиод39,900доларина22,700доларипотон.Металотнациркониуменамногуповисокаценаотколкуцирконот,бидејќипроцеситенанамалувањесескапи.[15]Собранодкрајбрежнитеводи,цирконскиотпесоксепрочистувасоспиралниконцентраторизаотстранувањенаполесниматеријали,коипотоасевраќаатвоводата,бидејќитиесеприродникомпонентинапесокотнаплажа.Користејќимагнетнасепарација,титанскитерудиилменитирутилсеотстранети.Повеќетоцирконсекористидиректновокомерцијалниапликации,номалпроцентсепретворавометал.ПовеќетоZrметалисепроизведуваатсоредукцијанациркониум(IV)хлоридсометалодмагнезиумвопроцесотнаКрол.[8]Добиениотметалсесинтерувасèдодеканеедоволнопластичензаобработканаметали.[7]Одделувањенациркониумихафниум[уреди|уредиизвор]Комерцијалниотциркониумскиметалобичносодржи1-3%одхафиум,[18]којобичнонеепроблематиченбидејќихемискитесвојстванахафниумициркониумсемногуслични.Меѓутоа,нивнитесвојствазаапсорпцијананеутронитесеразликуваатсилно,соштосебараодвојувањенахафниумодциркониумзануклеарниреактори.[19]Воупотребасенеколкушемизараздвојување.[18]Течно-течнатаекстракцијанадериватитенатиоцијанат-оксидгоексплоатирафактотдекадериватотнахафиумемалкуповеќерастворливвометил-изобутилкетонотколкувовода.ОвојметодсекористиглавновоСАД.ZrиHf,истотака,можедасеодделатсофракционалнакристализацијанакалиумхексафлуороцирконат(K2ZrF6),којепомалкурастворливвоводаоданалогниотдериватнахафиум.Фракционалнатадестилацијанатетрахлоридите,истотаканареченаекстрактивнадестилација,секористипрвенственовоЕвропа.ПроизводотодчетворченVAM(вакуумлак)топење,вокомбинацијасотоплоекструдирањеиразличниапликациизавалањесеизлечисокористењенависокпритисок,високатемператураавтоклавнагас.Овапроизведувациркониумреактор-одделение,штоеоколу10патипоскапоодкомерцијалнатаодбраназаразенасохафиум.Хафниумморадасеотстраниодциркониумзануклеарнитеапликациибидејќихафниумимапресекнаапсорпцијананеутрон600патипоголемодциркониум.[20]Одделениотхафиумможедасекористизапрачкизаконтроланареакторот.[21]Соединенија[уреди|уредиизвор]Какоидругитетранзициониметали,циркониумотформираширокспектарнанеорганскисоединенијаикоординатникомплекси.[22]Вопринцип,овиесоединенијасебезбојнидијамагнетницврстиматерииприштоциркониумотимаоксидационасостојба+4.ЗначителнопомалкуZr(III)соединенијасепознати,аZr(II)емногуретка.Оксиди,нитридиикарбиди[уреди|уредиизвор]Најчестоксидециркониумдиоксид,ZrO2,истотакапознаткакоцирконија.Оваајаснадобелабојасолиднасупстанцаимаисклучителнацврстинанафрактуриихемискаотпорност,особеновосвојатакубнаформа.[23]Овиесвојствајаправатцирконијатакориснакакотоплинскабариера,[24]иакотоаеистотаказаедничкадијамантназамена.[23]Циркониуммоноксид,ZrO,истотакаепознатикајѕвездиодтипотSкоисепрепознаваатсооткривањенанејзинитеоддавнилиниивовидливиотспектар.[25]Циркониевиотволаниманевообичаеносвојстводасенамалувавоситедимензиикогасезагрева,додекаповеќетодругисупстанциисешираткогасезагреваат.[8]Цирконилхлоридотередок,воводарастворливциркониумовкомплекссорелативнокомплициранаформула[Zr4(OH)12(H2O)16]Cl8.Циркониумкарбидициркониумнитридсерефрактерницврстиматерии.Карбидотсекористизаалаткизадупчењеизасечењерабови.Истотака,сепознатифазинациркониумхидрид.Оловоцирконаттитанат(PZT)енајчестокористениотпиезоелектриченматеријал,соапликациикакоштосеултразвучнитрансформери,хидрофони,заедничкишинскивбризгувачи,пьезоэлектричнитрансформаториимикро-актуатори.Халидиипсевдохалиди[уреди|уредиизвор]Ситечетиризаедничкихалидисепознати,ZrF<subid="mwvQ">4</sub>,ZrCl<subid="mwvw">4</sub>,ZrBr<subid="mwwQ">4</sub>иZrI<subid="mwww">4</sub>.Ситеимаатполимерниструктурииседалекупомалкуиспарливиодсоодветнитемономернититантетрахалиди.Ситеимааттенденцијадасехидролизираатзадагидобијатт.н.оксихаридиидиоксиди.Соодветнитететраалкоксидисеистотакапознати.Заразликаодхалогените,алкоксидитесераствораатвонеполарнирастворувачи.Дихидрогенхексафлуороцирконатсекористивоиндустријатазаметалназавршнаобработкакакосредствозаофортзапромовирањенаадхезијанабоја.[26]Цирконоцендихлорид,претставникнаоргано-циркониумсоединениеХемијатанаоргано-циркониумепроучувањенасоединенијакоисодржатврсканајаглерод-циркониум.Првотоваквосоединениебилоцирконоцендибромид((C5H5)2ZrBr2),објавеново1952годинаодБирмингемиВилкинсон.[27]РеагенсотнаШварц,подготвенво1970одстрананаPCWailesиH.Weigold,[28]еметалоценкојсекористивоорганскатасинтезазатрансформациинаалкенииалкини.[29]ЦиркониумотеистотакакомпонентананекоикатализаторинаЦиглер-Натта,коисекористатзапроизводствонаполипропилен.Овааапликацијајаексплоатираспособностанациркониумотреверзибилнодаформираврскиконјаглерод.ПовеќетокомплексинаZr(II)седериватинацирконоцен,еденпримере(C5Me5)2Zr(CO)2.Историја[уреди|уредиизвор]Циркониумово-содржинскиминералиисроднитеминерали(наjargoon,зумбул,хијацинт,Ligure)беаспоменативобиблискитетекстови.[8][19]Минералотнебешепознатдасодржиновелементдо1789,[30]когаКлапротанализиражаргонодостровотЦјетлен(сегаШриЛанка).ТојгоименувалновиотелементЗирконерде(цирконија).[8]ХамфриДејвисеобиделдагоизолираовојновелементво1808годинапрекуелектролиза,нонеуспеа.[6]Металотнациркониумпрвпатбилдобиенвонечистаформаво1824годинаодстрананаБерцелиуссозагревањенамешавинанакалиумикалиумциркониумфлуоридвожелезнатацевка.[8]Процесотнакристалналента(познатикакопроцеснајодид),откриенодАнтонЕдуардванАркелиЈанХендрикдеБурво1925година,билпрвиотиндустрискипроцесзакомерцијалнопроизводствонаметалнициркониум.Тоавклучуваформирањеипоследователнотермичкораспаѓањенациркониумтетраиодидибешезаменетово1945одстрананамногупоевтиниотпроцеснаКрол,развиенодВилијамЏастинКрол,вокојциркониумтетрахлориденамаленсомагнезиум:[7][31]ZrCl4+2Mg→Zr+2MgCl2Примена[уреди|уредиизвор]Околу900.000тонициркониумрудибеаископаниво1995година,претежнокакоциркон.[18]Соединенија[уреди|уредиизвор]Повеќетоцирконсекористидиректновоапликациизависокатемпература.Овојматеријалеогноотпорен,тврдиотпореннахемискинапад.Порадиовиесвојства,цирконнаоѓамногуапликации,одкоинеколкусевисокорекламирани.Неговатаглавнаупотребаекакопупка,којадавабел,нетранспарентенизгледнакерамичкитематеријали.Порадисвојатахемискаотпорност,цирконотсекористиивоагресивнисредини,какоштосекалапизастопениметали.Циркониумдиоксид(ZrO2)секористиволабораторискисадови,вометалуршкипечкиикакоогноотпоренматеријал.[8]Порадитоаштоемеханичкисиленифлексибилен,можедасесинтерувавокерамичкиножевиидругисечила.[32]Циркон(ZrSiO4)икубнициркони(ZrO2)сесечатвоскапоценикамењазанакит.Цирконијатаесоставенделнанекоиабразиви,какоштосемелењетркалаишмиргла.[30]Метал[уреди|уредиизвор]Малделодцирконотсепретворавометал,којнаоѓаразнинишаниапликации.Порадиодличнатаотпорностнациркониумнакорозија,тојчестосекористикаколегирачкиагентвоматеријалитештосеизложенинаагресивнисредини,какоштосехируршкиапарати,светлоснифиламентиичасовници.Високатареактивностнациркониумсокислороднависокитемпературисеексплоатиравонекоиспецијализираниапликации,какоштосеексплозивнибуквариикаковлезачивовакуумскицевки.Истиотимоте(најверојатно)целтанавклучувањенаZrнано-честичкикакопирофоренматеријалвоексплозивнооружје,какоштоеБомбатазакомбинираниефектиBLU-97/B.Изгорениотциркониумсекористешекакоизворнасветлинавонекоифотографскибленди.Прашокодциркониумсоголеминанарешеткатаод10до80,вообичаеносекористивопиротехничкикомпозициизадасегенерираатискри.Високатареактивностнациркониумотдоведувадосветлибелиискри.[33]Нуклеарнапримена[уреди|уредиизвор]Обложувањезагоривооднуклеаренреактортрошиоколу1%одснабдувањетосоциркониум,[18]главновоформанациркалои.Саканитесвојстванаовиелегурисенискаспособностзанеутронскофаќањепресекиотпорностнакорозијавонормалниусловинауслугата.[7][8]Ефикасниметодизаотстранувањенахафиевитенечистотиибеаразвиенизадаимслужатнаоваацел.Еденнедостатокнациркониевилегуриетоаштоциркониумотреагирасоводанависокитемператури,создавајќиводороденгасизабрзанадеградацијанаобвивкатанагоривото :Zr+2H2O→ZrO2+2H2Овааегзотермичнареакцијаемногубавнапод100 °C,нонатемпературанад900 °Cреакцијатаебрза.Повеќетометалисеподложенинасличниреакции.Редокснатареакцијаерелевантназанестабилностанасобранитегориванависокитемператури.[34]ОваареакцијабешеодговорназамалаводороднаексплозијаштобешенајпрвозабележанавозградатанареакторотнануклеарнатацентралаТриМилеАјлендво1979година,новотоавремезградатазазадржувањенебешеоштетена.Истатареакцијасеслучивореакторите1,2и3однуклеарнатацентралаФукушима1(Јапонија),откаколадењетонареакторотбешепрекинатоодкатастрофатаодземјотресотицунамитоод11март2011година,штодоведедонуклеарнинесреќивоФукушима.Повентилацијатанаводородотвосалатазаодржувањенаовиетриреактори,мешавинатанаводородсоатмосферскикислородексплодирала,сериознооштетувајќигиинсталациитеибаремеднаодзградитезазадржување.Задасеизбегнеексплозија,директнотопроветрувањенаводородотвоотворенаатмосферабибилоприоритетнаопцијазадизајн.Сега,задасеспречиризикотодексплозијавомногуобјектизазадржувањеподпритисок(PWR),сеинсталирарекомбинаторнабазанакатализаторкојгопретвораводородотикислородотвоводанасобнатемпературапреддасепојавиопасноста.[35]Вселенскаивоздухопловнаиндустрија[уреди|уредиизвор]МатеријалитефабрикуваниодциркониумметалиZrO2секористатвовселенскитевозилакадеепотребнаотпорностнатоплина.[19]Високотемпературнитеделовикакоштосегорилници,сечилаилопаткивомлазнитемоториистационарнигаснитурбинисеповеќесезаштитенисотенкикерамичкислоеви,обичносоставениодмешавинаодциркониииттри.[36]Позитронско-оддавнитомографскикамери[уреди|уредиизвор]Изотопот89Zrеприменетнаследењеиквантификацијанамолекуларниантителасопозитронемисионатомографија(ПЕТ)камери(методнаречен"имуно-ПЕТ").Имуно-ПЕТдостигназрелостнатехничкиотразвојисегавлегувавофазанаширокиклиничкиапликации.[37][38][39]Донеодамна,радиоозначувањетосо89Zrпретставувакомплициранапроцедуракојабараповеќекратничекори.Во2001-2003,сопомошнасукцинилирандериватнадесфериоксаминБ(N-sucDf)какобифункционаленхелат,бешеразвиенаподобрапроцедуразаповеќестепенапостапка,[40]иподобарначиннаврзувањена89ЗрдоmAbsбешепријавенво2009година.Новиотметодебрз,сесостоиодсамодвачекориикористидвеширокодостапнисостојки:89Zrисоодветниотхелат.[41]Актуелнитеслучувања,истотака,вклучуваатупотребанадериватинасидерофорзадасеврзат89Zr(IV).[42][43]Биомедицинскипримени[уреди|уредиизвор]Комбинирачкитесоединенијасоциркониумсекористатвомногубиомедицинскиапликации,вклучувајќизабниимплантиикруни,заменинаколеноиколк,реконструкцијанаоскустичкисинџирисосредноувоидругиресторативниипротетскипомагала.[44]Циркониумјаврзувауреата,постапкакојаеширококористенавокористнапациентитесохроничнабубрежнаболест.[44]Например,циркониумепримарнакомпонентанаколоназасорбентзависенсистемзадијализнарегенерацијаирециркулација,познаткакосистемСпремен,којпрвпатевоведенво1973година.Повеќеод2000000третманисодијализасеизвршенисопомошнаколонатазасорбентвосистемотREDY.[45]ИакосистемотнаREDYбешезаменетво1990-титесопомалкускапиалтернативи,новитесистемизадијализазаснованинасорбентсеоценуваатиодобруваатодстрананаамериканскатаадминистрацијазахранаилекови(ФДА).РеналнитерешенијајаразвијатехнологијатаDIALISORB,преносливсистемзадијализазанискавода.Истотака,развојнитеверзиинавештачкибубрегимаатинкорпориранитехнологиизаснованинасорбент.[себараизвор]Натриумциркониумциклосиликатеподистрагазаоралнатерапијапритретманнахиперкалемија.Тоаевисокоселективенораленсорбентдизајниранспецијалнозазаробувањенакалиумовијонивопредностнадругијонивотекотнагастроинтестиналниоттракт.[46]МешавинанамономернииполимерниZr4+иAl3+комплексисохидроксид,хлоридиглицин,нареченаАлуминиумциркониумтетрахлорхидрексГлиилиАЗГ,секористивопрепараткакоантиперспиранткајмногудезодоранси.Тааеизбранапорадинеговатаспособностдагипопречипоритевокожатаидајаспречипоттадагонапуштителото.Отфрленипримени[уреди|уредиизвор]Циркониумкарбонат(3ZrO2·CO2·H2O)бешекористенволосионизалекувањенаотровенбршлен,нобешепрекинатпорадитоаштоповременопредизвикувашереакциинакожата.[6]Безбедност[уреди|уредиизвор]ЦиркониумШтетностGHS-сигналензборНеезаведенкакоопасенматеријал[47]NFPA704100 Освенкадештоепоинакуназначено,податоцитесеоднесуваатзаматеријалитевонивнатастандарднасостојба(при25°C,100kPa)НаводиИакоциркониумотнемапознатабиолошкаулога,човечкототелосодрживопросек250милиграмициркониум,адневниотвнесеоколу4,15милиграми(3,5милиграмиодхранаи0,65милиграмиодводата),возависностоднавикитевоисхраната.[48]Циркониумотеширокораспространетпоприродаисенаоѓавоситебиолошкисистеми,например:2.86μg/gвоцелатапченица,3.09μg/gвокафеавориз,0.55μg/gвоспанаќ,1.23μg/gвојајцаи0.86μg/gвомеленоговедскомесо.[48]Понатаму,циркониумнајчестосекористивокомерцијалнипроизводи(напр.дезодоранси,аеросолниантиперспиранти),какоивопрочистувањенаводата(например,контроланазагадувањетонафосфорот,бактерискоипирогескизагаденавода).[44]Краткорочнатаизложеностнациркониумвоправможедапредизвикаиритација,носамоконтактсоочитебарамедицинскапомош.[49]Постојанатаизложеностнациркониумтетрахлоридрезултирасозголеменасмртносткајстаорциизаморчињаинамалувањенакрвниотхемоглобиницрвеникрвниклеткикајкучињата.Сепак,воеднастудијаод20стаорцисостандарднаисхранакојасодржи~4%циркониумоксид,немалонегативниефективрзстапкатанараст,параметритенакрвтаиуринатаилисмртноста.[50]ЗаконскатаграницанаСАДзабезбедностиздравјеприработа(OSHA)(дозволенаграницанаизложеност)заизложеностнациркониуме5 mg/m3вотекотна8-часовенработенден.Националниотинститутзабезбедностиздравјеприработа(NIOSH)препорачаограничувањенаизложеност(REL)е5 mg/m3вотекотна8-часовенработенденикраткорочнаграницаод10 mg/m3.Нанивоод25 mg/m3,циркониумведнашеопасензаживототиздравјето.[51]Сепак,циркониумнесесметазаопасностзаиндустрискотоздравје.[44]Понатаму,извештаитезанесаканидејстваповрзанисоциркониумсереткии,воопшто,несеутврденистрогипричинско-последичниодноси.[44]Немадоказизапотврдадекациркониумеканцерогенилигенотоксичен.[52]Меѓубројнитерадиоактивниизотопинациркониум,93Zrемеѓунајчестите.Сеослободувакакопроизводод235U,главновонуклеарницентралиизавременатестовитезануклеарнооружјево1950-титеи1960-тите.Имамногудолгполуживот(1.53милионигодини),неговотораспаѓањеиспуштасамонискиенергетскизрачењаинесесметазависокоопасен.Поврзано[уреди|уредиизвор]ЦиркониумовалегураЦиркониумовасветлинаНаводи[уреди|уредиизвор]↑StandardAtomicWeights2013.CommissiononIsotopicAbundancesandAtomicWeights↑„Zirconium:zirconium(I)fluoridecompounddata“.OpenMOPAC.net.Посетенона2007-12-10.↑Lide,D.R.,уред.(2005).„Magneticsusceptibilityoftheelementsandinorganiccompounds“.CRCHandbookofChemistryandPhysics(PDF)(изд.86th.).BocaRaton(FL):CRCPress.ISBN 0-8493-0486-5.↑Pritychenko,Boris;Tretyak,V.„AdoptedDoubleBetaDecayData“.NationalNuclearDataCenter.Посетенона2008-02-11.↑Harper,Douglas.„zircon“.OnlineEtymologyDictionary.↑6,06,16,26,3Emsley,John(2001).Nature'sBuildingBlocks.Oxford:OxfordUniversityPress.стр. 506–510.ISBN 978-0-19-850341-5.↑7,07,17,27,37,4„Zirconium“.HowProductsAreMade.AdvamegInc.2007.Посетенона2008-03-26.↑8,008,018,028,038,048,058,068,078,088,098,10Lide,DavidR.,уред.(2007–2008).„Zirconium“.CRCHandbookofChemistryandPhysics.4.NewYork:CRCPress.стр. 42.ISBN 978-0-8493-0488-0.↑Considine,GlennD.,уред.(2005).„Zirconium“.VanNostrand'sEncyclopediaofChemistry.NewYork:Wylie-Interscience.стр. 1778–1779.ISBN 978-0-471-61525-5.↑Winter,Mark(2007).„Electronegativity(Pauling)“.UniversityofSheffield.Посетенона2008-03-05.↑SchnellI&AlbersRC(January2006).„Zirconiumunderpressure:phasetransitionsandthermodynamics“.JournalofPhysics:CondensedMatter.18(5):16.Bibcode:2006JPCM...18.1483S.doi:10.1088/0953-8984/18/5/001.↑12,012,112,2Audi,G;Bersillon,O.;Blachot,J.;Wapstra,A.H.(2003).„Nubase2003EvaluationofNuclearandDecayProperties“.NuclearPhysicsA.729(1):3–128.Bibcode:2003NuPhA.729....3A.CiteSeerX 10.1.1.692.8504.doi:10.1016/j.nuclphysa.2003.11.001.↑13,013,1Peterson,John;MacDonell,Margaret(2007).„Zirconium“.RadiologicalandChemicalFactSheetstoSupportHealthRiskAnalysesforContaminatedAreas(PDF).ArgonneNationalLaboratory.стр. 64–65.Архивираноодизворникот(PDF)на2008-05-28.Посетенона2008-02-26.↑„ZirconiumandHafnium-Mineralresources“(PDF).2014.↑15,015,1„ZirconiumandHafnium“(PDF).MineralCommoditySummaries:192–193.January2008.Посетенона2008-02-24.↑Ralph,Jolyon&Ralph,Ida(2008).„MineralsthatincludeZr“.Mindat.org.Посетенона2008-02-23.↑Callaghan,R.(2008-02-21).„ZirconiumandHafniumStatisticsandInformation“.USGeologicalSurvey.Посетенона2008-02-24.↑18,018,118,218,3Nielsen,Ralph(2005)"ZirconiumandZirconiumCompounds"inUllmann'sEncyclopediaofIndustrialChemistry,Wiley-VCH,Weinheim.doi:10.1002/14356007.a28_543↑19,019,119,2Stwertka,Albert(1996).AGuidetotheElements.OxfordUniversityPress.стр. 117–119.ISBN 978-0-19-508083-4.↑Brady,GeorgeStuart;Clauser,HenryR.&Vaccari,JohnA.(24July2002).Materialshandbook:anencyclopediaformanagers,technicalprofessionals,purchasingandproductionmanagers,technicians,andsupervisors.McGraw-HillProfessional.стр. 1063–.ISBN 978-0-07-136076-0.Посетенона2011-03-18.↑Zardiackas,LyleD.;Kraay,MatthewJ.&Freese,HowardL.(1January2006).Titanium,niobium,zirconiumandtantalumformedicalandsurgicalapplications.ASTMInternational.стр. 21–.ISBN 978-0-8031-3497-3.Посетенона2011-03-18.↑Greenwood,NormanN.;Earnshaw,Alan(1997).ChemistryoftheElements(изд.2nd.).Butterworth-Heinemann.ISBN 0080379419.↑23,023,1„Zirconia“.AZoM.com.2008.Посетенона2008-03-17.↑Gauthier,V.;Dettenwanger,F.;Schütze,M.(2002-04-10).„Oxidationbehaviorofγ-TiAlcoatedwithzirconiathermalbarriers“.Intermetallics.10(7):667–674.doi:10.1016/S0966-9795(02)00036-5.↑Keenan,P.C.(1954).„ClassificationoftheS-TypeStars“.AstrophysicalJournal.120:484–505.Bibcode:1954ApJ...120..484K.doi:10.1086/145937.↑MSDSлистзаDuratec400,DuBoisChemicals,Inc.↑Wilkinson,G.;Birmingham,J.M.(1954).„Bis-cyclopentadienylCompoundsofTi,Zr,V,NbandTa“.J.Am.Chem.Soc.76(17):4281–4284.doi:10.1021/ja01646a008.Rouhi,A.Maureen(2004-04-19).„OrganozirconiumChemistryArrives“.Science&Technology.82(16):36–39.doi:10.1021/cen-v082n015.p035.ISSN 0009-2347.Посетенона2008-03-17.↑Wailes,P.C.&Weigold,H.(1970).„HydridocomplexesofzirconiumI.Preparation“.JournalofOrganometallicChemistry.24(2):405–411.doi:10.1016/S0022-328X(00)80281-8.↑Hart,D.W.&Schwartz,J.(1974).„Hydrozirconation.OrganicSynthesisviaOrganozirconiumIntermediates.SynthesisandRearrangementofAlkylzirconium(IV)ComplexesandTheirReactionwithElectrophiles“.J.Am.Chem.Soc.96(26):8115–8116.doi:10.1021/ja00833a048.↑30,030,1Krebs,RobertE.(1998).TheHistoryandUseofourEarth'sChemicalElements.Westport,Connecticut:GreenwoodPress.стр. 98–100.ISBN 978-0-313-30123-0.↑Hedrick,JamesB.(1998).„Zirconium“.MetalPricesintheUnitedStatesthrough1998(PDF).USGeologicalSurvey.стр. 175–178.Посетенона2008-02-26.↑„Fineceramics-zirconia“.KyoceraInc.↑Kosanke,KennethL.;Kosanke,BonnieJ.(1999),„PyrotechnicSparkGeneration“,JournalofPyrotechnics:49–62,ISBN 978-1-889526-12-6↑Гилон,Лук(1979).Lenucléaireenquestion,GemblouxDuculot,францускоиздание.↑Arnould,F.;Bachellerie,E.;Auglaire,M.;Boeck,D.;Braillard,O.;Eckardt,B.;Ferroni,F.;Moffett,R.;VanGoethem,G.(2001).„Stateoftheartonhydrogenpassiveautocatalyticrecombiner“(PDF).9thInternationalConferenceonNuclearEngineering,Nice,France,8–12April2001.Посетенона4March2018.↑Meier,S.M.;Gupta,D.K.(1994).„TheEvolutionofThermalBarrierCoatingsinGasTurbineEngineApplications“.JournalofEngineeringforGasTurbinesandPower.116:250.doi:10.1115/1.2906801.↑Heuveling,DerekA.;Visser,GerardW.M.;Baclayon,Marian;Roos,WouterH.;Wuite,GijsJ.L.;Hoekstra,OttoS.;Leemans,C.René;deBree,Remco;vanDongen,GuusA.M.S.(2011).„89Zr-NanocolloidalAlbumin–BasedPET/CTLymphoscintigraphyforSentinelNodeDetectioninHeadandNeckCancer:PreclinicalResults“.TheJournalofNuclearMedicine.52(10):1580–1584.doi:10.2967/jnumed.111.089557.PMID 21890880.↑vanRij,CatharinaM.;Sharkey,RobertM.;Goldenberg,DavidM.;Frielink,Cathelijne;Molkenboer,JannekeD.M.;Franssen,GerbenM.;vanWeerden,WietskeM.;Oyen,WimJ.G.;Boerman,OttoC.(2011).„ImagingofProstateCancerwithImmuno-PETandImmuno-SPECTUsingaRadiolabeledAnti-EGP-1MonoclonalAntibody“.TheJournalofNuclearMedicine.52(10):1601–1607.doi:10.2967/jnumed.110.086520.PMID 21865288.↑Ruggiero,A.;Holland,J.P.;Hudolin,T.;Shenker,L.;Koulova,A.;Bander,N.H.;Lewis,J.S.;Grimm,J.(2011).„Targetingtheinternalepitopeofprostate-specificmembraneantigenwith89Zr-7E11immuno-PET“.TheJournalofNuclearMedicine.52(10):1608–15.doi:10.2967/jnumed.111.092098.PMC 3537833.PMID 21908391.↑Verel,I.;Visser,G.W.;Boellaard,R.;Stigter-VanWalsum,M.;Snow,G.B.;VanDongen,G.A.(2003).„89Zrimmuno-PET:Comprehensiveproceduresfortheproductionof89Zr-labeledmonoclonalantibodies“(PDF).JNuclMed.44(8):1271–81.PMID 12902418.↑Perk,L,"TheFutureofImmuno-PETinDrugDevelopmentZirconium-89andIodine-124asKeyFactorsinMolecularImaging"ErrorinWebarchivetemplate:Emptyurl.,Amsterdam,Cyclotron,2009.↑Deri,MelissaA.;Ponnala,Shashikanth;Zeglis,BrianM.;Pohl,Gabor;Dannenberg,J.J.;Lewis,JasonS.;Francesconi,LynnC.(2014-06-12).„AlternativeChelatorfor89ZrRadiopharmaceuticals:RadiolabelingandEvaluationof3,4,3-(LI-1,2-HOPO)“.JournalofMedicinalChemistry.57(11):4849–4860.doi:10.1021/jm500389b.ISSN 0022-2623.PMC 4059252.PMID 24814511.↑Captain,Ilya;Deblonde,GauthierJ.-P.;Rupert,PeterB.;An,DahliaD.;Illy,Marie-Claire;Rostan,Emeline;Ralston,CorieY.;Strong,RolandK.;Abergel,RebeccaJ.(2016-11-21).„EngineeredRecognitionofTetravalentZirconiumandThoriumbyChelator–ProteinSystems:TowardFlexibleRadiotherapyandImagingPlatforms“.InorganicChemistry.55(22):11930–11936.doi:10.1021/acs.inorgchem.6b02041.ISSN 0020-1669.PMID 27802058.↑44,044,144,244,344,4ЛиДБН,РобертсМ,БлучелЦ.Г.,ОделРА.(2010)Циркониум:биомедицинскиинефролошкиапликации.ASAIOJ56(6):550-556.↑ПепелСР.Сорбентивотретманотнауремија:краткаисторијаиголемаиднина.2009SeminDial22:615-622↑Ingelfinger,JulieR.(2015).„ANewErafortheTreatmentofHyperkalemia?“.NewEnglandJournalofMedicine.372(3):275–7.doi:10.1056/NEJMe1414112.PMID 25415806.↑„Msds-267724“.↑48,048,1„Abnormaltracemetalsinman:zirconium“.JournalofChronicDiseases.19(5):573–586.May1966.doi:10.1016/0021-9681(66)90095-6.PMID 5338082.↑„Zirconium“.InternationalChemicalSafetyCards.InternationalLabourOrganization.October2004.Посетенона2008-03-30.↑Циркониуминеговитесоединенија1999.КолекцијаМАКзаздравјеибезбедностприработа.224-236↑„CDC-NIOSHPocketGuidetoChemicalHazards-Zirconiumcompounds(asZr)“.www.cdc.gov.Посетенона2015-11-27.↑toxnet.nlm.nih.gov/cgi-bin/sis/search/f?./temp/~EHRbeW:2Надворешниврски[уреди|уредиизвор]ПовеќезаЦиркониумназбратименитепроектинаВикипедијаДефиницииипреводинаВикиречник ?ПодатотекинаРизницата ? ?ИнформациизапатувањевоВикипатување ? ?Chemistryinitselementpodcast(MP3)fromtheRoyalSocietyofChemistry'sChemistryWorld:ZirconiumZirconiumatThePeriodicTableofVideos(UniversityofNottingham)пруПериоденсистемнаелементите1234567891011121314151617181HHe2LiBeBCNOFNe3NaMgAlSiPSClAr4KCaScTiVCrMnFeCoNiCuZnGaGeAsSeBrKr5RbSrYZrNbMoTcRuRhPdAgCdInSnSbTe I Xe6CsBaLaCePrNdPmSmEuGdTbDyHoErTmYbLuHfTaWReOsIrPtAuHgTlPbBiPoAtRn7FrRaAcThPaUNpPuAmCmBkCfEsFmMdNoLrRfDbSgBhHsMtDsRgCnNhFlMcLvTsOgАлкаленметалЗемноалкаленметалЛан­таноидАктиноидПреоденметалСлабметалМеталоидПолиатомскинеметалДиатомскинеметалБлагороденгасНепознатихемискисвојстваПредлошка:ZirconiumcompoundsНормативнаконтролаWorldCatLCCN:sh85149899GND:4190943-4BNF:cb119820825(податоци)NDL:00574852<imgsrc="//mk.wikipedia.org/wiki/Special:CentralAutoLogin/start?type=1x1"alt=""title=""width="1"height="1"style="border:none;position:absolute;"/>Преземеноод„https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=Циркониум&oldid=4586193“Категории:СтатиисонепотврдениизјавиsinceJune2016ПреодниметалиХемискиелементиЦиркониумПиротехничкигориваСкриеникатегории:Грешкивопредлошката„Семарх“СитестатиисонепотврдениизјавиСтатиисоневажечкипараметарзадатумвопредлошкитеСтатиисонепроверенихемискиинфокутииВикипедија:Статиисонормативнаконтрола(LCCN)Википедија:Статиисонормативнаконтрола(GND)Википедија:Статиисонормативнаконтрола(BNF)ЗборовикоигинемавоТРМЈПрегледникЛичниалаткиНестенајавениРазговорПридонесиНаправисметкаНајаваИменскипросториСтраницаРазговорВаријантирасклопеносклопеноПосетиЧитајУредиУредиизворИсторијаПовеќерасклопеносклопеноПребарајПрегледникГлавнастраницаШтоеВикипедија?ИзбранасодржинаСлучајнастраницаПорталтехничкиТековнинастаниСкорешнипромениСелскачешмаВикисредбиДарувањеПомошалатникШтоводиовдеПоврзанипромениСлужбенистранициПостојанаврскаИнформациизастраницатаНаведијастраницаваПредметнаВикиподатоциПечати/извезиНаправикнигаПреземикакоPDFВерзијазапечатењеНадругипроектиРизницаНадругијазициAfrikaansአማርኛالعربيةAragonésArmãneashtiAsturianuAzərbaycancaتۆرکجهBasaBaliবাংলাBân-lâm-gúБеларускаяБеларуская(тарашкевіца)भोजपुरीBikolCentralБългарскиབོད་ཡིགBosanskiBrezhonegCatalàЧӑвашлаCebuanoČeštinaCorsuCymraegDanskالدارجةDeutschEestiΕλληνικάEnglishEspañolEsperantoEuskaraفارسیFijiHindiFrançaisFurlanGaeilgeGaelgGàidhligGalegoગુજરાતી客家語/Hak-kâ-ngîХальмг한국어Հայերենहिन्दीHrvatskiIdoBahasaIndonesiaInterlinguaÍslenskaItalianoעבריתJawaKabɩyɛಕನ್ನಡქართულიҚазақшаKernowekKiswahiliКомиKotavaKreyòlayisyenKurdîКыргызчаКырыкмарыLatinaLatviešuLëtzebuergeschLietuviųLigureLimburgsLivvinkarjalaLa.lojban.LombardMagyarമലയാളംमराठीمصرىBahasaMelayuMìng-dĕ̤ng-ngṳ̄Монголမြန်မာဘာသာNederlandsनेपाली日本語NordfriiskNorskbokmålNorsknynorskOccitanOʻzbekcha/ўзбекчаਪੰਜਾਬੀपालिپنجابیپښتوPiemontèisPolskiPortuguêsRomânăRunaSimiРусскийसंस्कृतम्SarduScotsSeelterskShqipSicilianuSimpleEnglishSlovenčinaSlovenščinaSoomaaligaکوردیСрпски/srpskiSrpskohrvatski/српскохрватскиSundaSuomiSvenskaTagalogதமிழ்Татарча/tatarçaతెలుగుไทยТоҷикӣTürkçeУкраїнськаئۇيغۇرچە/UyghurcheVepsänkel’TiếngViệt文言Winaray吴语ייִדישYorùbá粵語中文УредиврскиПоследнатапроменанастраницаваеизвршенана9август2021г.во13:07ч.ТекстотедостапенподусловитеналиценцатаКриејтивкомонсНаведиизвор-Споделиподистиуслови.Можедаважатидополнителниуслови.Заповеќеинформации,погледајтегиУсловитенаупотреба.ЗаштитаналичнитеподатоциЗаВикипедијаОдрекувањеододговорностМобиленизгледПрограмериСтатистикаСогласностзаколачиња
mk.wikipedia.org - Pages
Hot Host
Quickly calculate the estimated worth of your page and build reports as table.Youtube Video Analyticssitemap